Foto:

'Rinkeldekink'

column Henk Kroese

Rinkeldekink; Onder die titel heeft Martine Bijl een boekje geschreven over haar ervaringen met een hersenbloeding en aansluitend een depressie. Ze probeert zich staande te houden, maar daar komt niets van terecht. Ze blijkt keer op keer geen idee te hebben hoe ze er aan toe is. Haar lichaam en haar geest zijn beide in de war en hoezeer ze ook haar stinkende best doet – ze krijgt het niet op orde. Wonderlijk genoeg blijkt ze nog wel in staat er over te schrijven. Met een grote opmerkzaamheid en met humor. Niet zelden onbarmhartig eerlijk over zichzelf. 'Rinkeldekink' is een heel lichtvoetige titel voor een boek over zoveel afbraak en neergang. Haar wereld stort in en tot restauratie komt het niet meer.

In mijn jonge jaren luisterde mijn vader op zondag naar het radioprogramma 'De toestand in de wereld' van mr. G.J.B. Hiltermann en van ons werd verwacht dat luisteren niet te verstoren. Zo kwam het dat ik mee ging luisteren en gaandeweg een beeld kreeg van de internationale politiek: het krachtdadige optreden van de Amerikanen en het onbetrouwbare gemanipuleer van de Russen (mr G.B.J. Hiltermann was nadrukkelijk pro-westers). De moeilijke strijd van Israël en de terreur van de Palestijnen en de Arabische staten (mr. G.B.J. Hiltermann was nadrukkelijk pro-Israël). En te midden van dat alles moest Nederland een positie innemen. Ja, van het kleine landje aan de Noordzee werd gevraagd kleur te bekennen en Hiltermann besprak met ons de verschillende mogelijkheden.

Soms heb ik behoefte aan weer zo'n Hiltermann: iemand die mij helpt om de verwarrende wereld van vandaag te begrijpen. De toestand in de wereld is beangstigend: de Amerikanen lijken ongegeneerd voor hun eigen belang te gaan; de Britten bereiden zich voor op een harde Brexit; Iran zoekt de confrontatie in het Midden-Oosten; China doet zich gelden als de nieuwe wereldmacht; Rusland probeert zich in dit stratego-spel ook een positie te verwerven. En al deze machtsaspiraties betekenen wereldwijd voor tal van landen armoede en onmacht. En dat zorgt weer voor terreur en honger en vluchtelingenstromen. In deze heksenketel moet Nederland ook anno 2019 een positie innemen.

De historicus Johan Huizinga schreef in 1935 in zijn boek 'De schaduwen van morgen': „Wij leven in een bezeten wereld. En wij weten het. Het zou voor niemand onverwacht komen als de waanzin eensklaps uitbrak in een razernij, waaruit deze arme Europese mensheid achterbleef in verstomping en verdwazing, de motoren nog draaiende en de vlaggen nog wapperende, maar de geest geweken". Het was de tijd van het opkomend nazisme en een paar jaar later brak de Tweede Wereldoorlog uit.

Misschien komt het door mijn leeftijd – als je ouder wordt, schijn je minder optimistisch tegen het leven aan te kijken, misschien omdat je door pensioen wat meer op een zijspoor bent gekomen. Hoe dat ook zij... - ik betrap me steeds vaker op zorgen over de toekomst. Waanzin is van alle tijden. Hoe ga je er mee om? Martine Bijl heeft haar uiterste best gedaan haar waanzin onder controle te krijgen. Ze kreeg haar wereld er niet mee terug, maar schonk ons een fijn boekje met een relativerende titel. Misschien weten de wereldleiders te voorkomen dat hun boekjes 'pief, paf, poef' gaan heten.

Meer berichten