Foto:

Je wordt er stil van...

column door Henk Kroese

Cabaretier Fons Jansen vertelde in één van zijn shows over een man die wilde sterven voor een Grote Zaak, maar het wou alsmaar niet lukken, 'tot hij uiteindelijk doodviel op de stoep voor de HEMA...!' Heel de zaal lachen natuurlijk, want goede humor mengt een traan met een lach. Ik denk dat heel veel mensen wel voor een grote zaak zouden willen sterven, maar de meesten van ons ontbreekt ongetwijfeld de moed daartoe...

Aan dit laatste moest ik denken toen ik op 4 mei 's avonds meeliep met de Stille Tocht. We liepen langs graven en monumenten van en voor mensen die in de laatste oorlog (hoe lang geleden is dat al!) hun leven verloren. Sommigen van hen hebben hun leven misschien bewust gegeven, maar voor de meesten zal het een noodlot zijn geweest waaraan ze niet konden ontkomen. Ze vlogen mee in een vliegtuig dat werd neergeschoten. Of werden gepakt bij een daad van verzet en terecht gesteld. In enkele gevallen was het misschien een verdwaalde kogel... –oorlog is een ruig middel en heeft altijd veel bijkomende schade!

'Volg de stem van je hart'

Uit mijn jeugd herinner ik me het verhaal van een instructeur bij de landmacht die rekruten het werpen met een handgranaat leerde. Bij het oefenen met scherp ging er iets fout, waardoor een handgranaat midden tussen de manschappen terecht kwam. De instructeur aarzelde niet en wierp zich bovenop de handgranaat die inderdaad ontplofte. Dankzij zijn daad redde hij het leven van de rekruten. Hij gaf zijn leven en kreeg een begrafenis met militaire eer.

Gelukkig zijn er altijd weer mensen die een Goede Zaak dienen. Dat is niet alleen in de oorlog zo, ook in tijden van vrede zijn er zulke mensen. Ik denk aan de 'Tankman' op het Plein van de Hemelse Vrede in Beijing, die de tanks tot stilstand dwong door ervoor te gaan staan. En aan mensen overal ter wereld voor wie Amnesty International zich inzet. Het kost hen niet altijd hun leven, maar ze brengen soms grote offers. Ik denk aan klokkenluiders als Ad Bos die zijn moedige daad moest bekopen met het verlies van zo ongeveer alles wat hij bezat.

Het zijn bijna altijd mensen die zich lieten leiden door de stem van hun hart. Ze kozen voor recht en/of vrede en stelden zich teweer tegen macht en/of geweld. Soms krijgen ze een lintje, maar veel vaker blijven ze 'onder de koninklijke radar'. Wat zou er van de wereld en ons samenleven terechtkomen als er niet veel (?) van zulke mensen waren? Ze geven wat ze hebben en nemen desnoods de dood voor lief. Je wordt er stil van als je het ziet of er van hoort.

Je bent geneigd te denken dat hun moed boven-menselijk is, maar dat kan niet waar zijn. Wat zij doen is juist bij uitstek menselijk. Ze laten zich gezeggen door een innerlijke stem die hen met grote helderheid zegt dat onrecht en bedrog níet normaal zijn, dat geweld níet onontkoombaar is. Ze geloven die stem en laten zich er door leiden en komen zo gaandeweg hun angst te boven.

Iedereen kent die stem, denk ik. De vraag is: wat doen we ermee?

Meer berichten