Logo wijksecourant.nl


Henk Kroese
Henk Kroese (Foto: Henk Kroese)

Waar onze doden zijn...

Henk Kroese - Volgende week worden in tal van kerken en op allerlei begraafplaatsen in het land lichtjes aangestoken om stil te staan bij overledenen, ook hier in Wijk bij Duurstede en Cothen. Tal van mensen gedenken dan degenen van wie ze afscheid hebben moeten nemen, de 'mensen van voorbij'. De dichteres Hanna Lam, geboren in Utrecht en overleden in Bunnik, schreef over hen een eenvoudig lied:

De mensen van voorbij - zij blijven bij ons leven.
De mensen van voorbij - ze zijn met ons verweven
in liefde, in verhalen, die wij zo graag herhalen,
in bloemengeuren, in een lied, dat opklinkt uit verdriet.

Ze zijn niet meer bij ons, die mensen. We kunnen hen niet meer bereiken.

Wie wel eens een overlijden heeft meegemaakt, weet dat het ongrijpbaar is, onvoorstelbaar. Het ene moment is hij of zij er nog, en een volgend moment is hij of zij voorgoed bij ons vandaan.

Erik van Poelgeest, hoofdpersoon in het boek 'Kort Amerikaans' van Jan Wolkers, maakt het sterven van zijn broer mee en vraagt zich af: 'Wat is er gebeurd, toen hij weer terugviel in het kussen, met niets voor zich dan het plafond? Is er iets uit hem ontsnapt...? Het is niet te geloven... Het mag niet. Het is een schande'. De dood is een spelbreker, past niet in het leven, is er enkel het einde van.

De dood is niet enkel en altijd erg. Soms is het leven ondraaglijk en is de dood een welkome gast. Maar ook dan valt er een gat en blijft er een lege plek over. Wie achterblijven moeten daar mee leren leven. Met de pijn van het verlies en de vragen die daarbij horen, zoals: is dit nu het einde? Heeft de dood het laatste woord? De dichter Gerrit Achterberg, geboren in Nederlangbroek, dicht:
De mens is voor een tijd een plaats van God.
Houdt geen gelijkteken nog iets bijeen,
dan wordt hij afgeschreven op een steen.
De overeenkomst lijkt te lopen tot
deze voleinding, dit abrupte slot...
.

want meer kunnen we er niet over weten. Van het hier-nu-maals zijn wij de levende getuigen, maar in wat daarna komt hebben wij geen inzicht. Mogen wij voor onze geliefde doden en onszelf misschien hopen op meer...? De dichter Huub Oosterhuis bidt in een van zijn liederen: 'Waar onze doden zijn, verkoold, verwaaid, vragen wij U. Hebt Gij hen nog gezien?'.

Het antwoord op die vraag blijft uit. En dat kan ons zwaar vallen. We geven onze geliefden niet graag prijs aan de dood. Vandaar dat veel mensen meedoen met het gedenken en een lichtje aan gaan steken op de begraafplaats of in de kerk.

In de Grote Kerk op de Markt was tot nu toe eigenlijk geen speciale plek om te gedenken. Daar komt met ingang van 1 november verandering in.

Dan wordt daar een gedachtenisplek geopend. Ten behoeve daarvan zijn een grote kandelaar en een gedachtenisboek gemaakt en op de muur staat een wandtekst: 'Maar verheug jullie omdat je naam in de hemel opgetekend is!'. In de kerk durven ze blijkbaar wel een stapje verder te gaan...

Meer berichten

Shopbox