Logo wijksecourant.nl


Kerkhistoricus Menze de Graaf bekijkt de schade. FOTO: Ben Blom
Kerkhistoricus Menze de Graaf bekijkt de schade. FOTO: Ben Blom (Foto: Ben Blom)

Bol, kruis én haan, drie oude symbolen op de top

Vorige week zijn de haan, het kruis en de bol van de RK St. Johannes de Doperkerk gehaald. Dit was nodig omdat ze sinds de voorjaarsstorm goed scheef kwamen te staan.

door Ben Blom
 

Wijk bij Duurstede - Voorzitter van de beheercommissie Robbert Peek vertelde "we wilde uiteraard geen enkel risico lopen dat die haan bij een volgende storm naar beneden zou komen." De Klooster Leuterstraat stond vol met belangstellenden toen twee bouwkundigen in een bakje naar boven werden gehesen. Na hun inspectie werd de aanpak besproken hoe het geheel naar beneden te brengen.

Oude symbolen

De Wijkse Courant zag de combinatie van bol, kruis en haan en ging op onderzoek naar de oorsprong. De spiegelende bol komt uit de tijd dat mensen in heksen geloofden: het idee is dat de heks zou schrikken van haar evenbeeld en er dan vandoor zou gaan. Soortgelijke ballen werden ook wel in huizen opgehangen. Ook de haan is een teken van vóór de kerstening. Hij werd op een hoge paal of in de top van een meiboom bevestigd als afweermiddel tegen de boze geesten.

Lutherse kerken

Op sommige Lutherse kerken staat een zwaan. In Praag werd Johannes Hus in 1415 op de brandstapel gebracht. Hus betekende in de landstaal gans. Hij schreeuwde uit: "jullie braden een gans, maar er zal een zwaan herrijzen." En zo geschiedde ruim een eeuw later op de Lutherse kerken.

Peperbus

De toren is op 15 mei 1937 opgeleverd. Daarvoor stond er een torentje in de vorm van een theekoepel, zoals aan de Vecht. Deze peperbus had een bol met kruis. Het is niet bekend of deze later zijn herplaatst. In de tijd van Napoleon werden kerktorens onteigend, de gemeente werd eigenaar. De reden lag in de uitvinding van een telegrafiesysteem voor defensie. Hiermee kon men snel en over grote afstand berichten uitwisselen. De toren van de Grote Kerk is nog steeds eigendom van de gemeente.

Meer berichten


Shopbox