Logo wijksecourant.nl

Dat ik doch vroom mag .....

Henk Kroese
Henk Kroese (Foto: Henk Kroese)

Volgens de titel van een James Bondfilm leef je twee keer. Maar gewone mensen weten wel beter. Jongeren gebruiken onder elkaar wel de afkorting YOLO (You Only Live Once!). Ik moest daar aan denken toen ik vorige week op 4 mei aansluitend aan de herdenking op de Markt in theater Calypso de eenakter De liquidatie van Reinoud Marchal zag: in een fruitschuur zitten in het diepste geheim vijf verzetsmensen uit Wijk en Doorn bij elkaar, die zich afvragen wat ze aan moeten met die ietwat onnozele jongen van een jaar of twintig. Hij is gevaarlijk, want hij is de Duitse bezetter gunstig gezind. Al menig onderduiker is door hem verraden. Eigenlijk moet hij worden uitgeschakeld. Ze hebben daar van hogerhand ook de opdracht toe. Maar iemand om het leven brengen is een vreselijke opdracht en 'niet iets om trots op te zijn'. Een mens leeft immers maar eenmaal en dat geldt ook voor Reinoud Marchal. Aan de andere kant: doen ze niets dan zullen er nog meer onderduikers worden verraden. Ze voelen zich door de omstandigheden gegijzeld. We zongen kort daarvoor op de Markt ons volkslied: '...Dat ik doch vroom (= moedig) mag blijven uw dienaar t' aller stond, de tyrannie verdrijven, die mij mijn hart doorwondt.' Maar wát als het verdrijven van tyrannie betekent dat je zelf een offer moet brengen, vuile handen moet maken of jezelf in gevaar moet brengen? In de herdenkingsbijeenkomst voorafgaand aan de herdenking citeerde wethouder Wil Kosterman de Duitse predikant Martin Niemöller:

Toen de nazi's de communisten arresteerden, heb ik gezwegen; ik was immers geen communist.
Toen ze de sociaaldemocraten gevangen zetten, heb ik gezwegen; ik was immers geen sociaaldemocraat.
Toen ze de vakbondsleden kwamen halen, heb ik niet geprotesteerd; ik was immers geen vakbondslid.
Toen ze de Joden opsloten, heb ik niet geprotesteerd; ik was immers geen Jood.
Toen ze mij kwamen halen was er niemand meer, die nog protesteren kon.

Bezettingen en oorlogen komen over ons. Je kan daar als gewone burger doorgaans weinig tegen doen. Maar wat als tirannie voorkomt in je eigen omgeving? Als onrecht, geweld of discriminatie zich voordoen in je eigen straat of stad? Wend je je gezicht af of probeer je het onder ogen te zien? Sta je erbij te kijken of probeer je iets te doén? Hoe groot kan het verlangen zijn om weg te kijken en je van-de-domme te houden: 'Ik heb niks gezien!' ('Wir haben es nicht gewusst!"). Martin Luther King, die van verzet zijn levenstaak maakte, zei ooit: Voor het slagen van het kwaad is niets anders nodig dan dat goede mensen niets doen. Als brave burgers niets anders doen dan voor hun gezinsleden zorgen, hun sport beoefenen en televisie kijken, kunnen kwadere krachten ongestoord hun onzalige praktijken uitvoeren. Die worden dan niet gehinderd door de zwijgende meerderheid. Het thema van de herdenking dit jaar was 'Verzet als voorbeeld'. Wat we in de eenakter te zien kregen was niet heldhaftig of vastberaden. Geen 'ferme jongens, stoere knapen'. Er was angst en onmacht. maar ook het besef dat er in ieder geval íets moest gebeuren. Nu kwam het op hén aan! Maar wat zouden de gevolgen zijn..? Want ook voor hen gold: YOLO!

reageer als eerste
Meer berichten


Shopbox