Rebecca Onderstal tijdens een Pinksterviering op de Markt      -    foto Marijke Dekker
Rebecca Onderstal tijdens een Pinksterviering op de Markt - foto Marijke Dekker (Foto: Marijke Dekker)

Afscheid Rebecca Onderstal

Aanstaande zaterdag wordt Rebecca Onderstal, tot voor kort predikant in Cothen en Wijk, en initiatiefnemer van het project ZIN, uitgezwaaid. ZIN probeerde een 'nieuwe vorm van kerk-zijn' te zijn, buiten de muren en het instituut. Vanuit ZIN organiseerde ze allerlei avonden, meditatiecursussen, zat ze maandelijks in de Engel voor gesprek. Ze stopt nu met al haar werk in Wijk bij Duurstede. Tijd voor een gesprek.

door Henk Kroese

Wijk bij Duurstede - "Ik heb door de jaren heen met heel veel mensen contact gekregen en iets opgebouwd. En nu ik stop moest er, zo vonden ook anderen, toch iets van een afscheid komen.

ZIN begon ooit met het dagelijks sturen van een inspirerende tekst aan ieder die dat wilde in de tijd voor Pasen. Ik probeerde mensen een hart onder de riem te steken door ervaringen uit het dagelijks leven te verbinden met de christelijke traditie. Dat groeide uiteindelijk uit tot ZIN.

Kerk en ZIN

Kerk is meer dan op zondagmorgen in de kerk zitten. Ik weet dat er buiten de kerk heel veel mensen zijn die op zoek zijn naar zin. Niet voor niets heb je veel mensen die aan yoga doen, aan spiritualiteit, rituelen of mindfulness. Ik vroeg me af of de kerk voor deze mensen ook een plek zou kunnen zijn.

Wij beweren als kerk dat de Eeuwige zich om mensen bekommert. Met Kerst zingen we dat Hij kind wordt omdat Hij in ons gelooft, en met Pasen dat Hij het lijden niet uit de weg gaat omdat hij om ons geeft. Dan moet de kerk toch ook om mensen geven, los van de vraag of ze kerkelijk zijn of niet. Hij is de God van alle mensen! Dat is de waarheid waar wij mee te dealen hebben. Daarom vond ik het bijvoorbeeld heerlijk om samen met Tom van Ginkel en FacetoFace aan The Passion te werken.

Tussen de stamgasten

Ik vind veel energie in gesprekken met mensen van buiten de kerk. De vragen waar het wezenlijk om draait komen dan onopgesmukt op tafel: waar je wel of niet in gelooft, wat je basis is. Veel van mijn gesprekspartners komen niet in de kerk, delen met mij niet het geloof, maar wel hun vragen. En dat heeft me veel gegeven. De beste activiteit was misschien wel mijn aanwezigheid in De Engel. Ik zat daar zonder programma. Ik bracht alleen mezelf mee, en was beschikbaar voor wie daar behoefte aan had. Ik herinner dat iemand daar een keer naar me toe kwam en zei "Ik heb al een hele tijd gedacht, ik moet eens met haar gaan praten". Dat was precies wat ik hoopte: dat ik voor mensen een gesprekspartner zou zijn. Jezus ging ik ook overal met mensen in gesprek.

Vertrouwen en hoop

Mensen denken vaak dat in de kerk geloven betekent: goed op een rijtje hebben hoe het in elkaar zit. Volgens mij heeft het vooral met vertrouwen te maken, met de kunst van het jezelf toevertrouwen. Dat je met goede moed je leven leeft, ondanks de donkere kanten. Dat je zin ervaart, ook als je de weg kwijt bent, of bezwijkt onder stress, of als je bestaan vol barsten en rafelrandjes zit. Dat vond ik ook het inspirerende aan de Samenloop voor Hoop, waar we als ZIN aan mee gedaan hebben. Het is de kunst om onderweg te blijven, ook als de ziekte binnenbreekt in je bestaan.

Wat inspireert je?

Mensen vragen mij nu ik ermee stop: 'Hoe nu verder?' Dat vind ik lastig te zeggen. Kerken zijn plekken waar mensen de bijbelse verhalen laten meepraten als het om levensvragen gaat. De kerk roept bij velen het beeld op van een dogmatische vesting, gebouwd uit antwoorden en waarheden. Maar kerk is ook heel vaak gesprek, het delen van vragen en angsten, het van gedachten wisselen over waar je je hoop vandaan haalt, wat je inspireert. Met name dit laatste heb ik via ZIN geprobeerd. Het mooie van Wijk is dat hier heel veel mensen zijn die zich positief inzetten, en elkaar stimuleren. Wijk is ook overzichtelijk.

Wat er van ZIN overblijft, nu ik weg ga, moet blijken. Een vaste structuur heeft ZIN nog niet. Het is al die jaren een ontmoetingsplek geweest, een platform waar over levensvragen werd nagedacht. De protestantse kerk heeft het belang daarvan gelukkig ingezien en ZIN gepromoveerd tot pioniersplek van de kerk. Wat in ieder geval doorgaat is de Preek van de Leek. The Passion vast ook. En misschien ontwikkelen er zich nieuwe activiteiten in de geest van ZIN... God is voor mij een bron van ZIN en dat zal zo blijven, ook in Wijk."

Het complexe van het leven

Bij je afscheid van de protestantse gemeente werd je 'Zuiver, Inventief en Natuurlijk' genoemd (Z.I.N.). "Ja, dat heeft me wel getroffen. Dat is toch wat je probeert te zijn: zuiver, helder, tot op God doorzichtig. Daar hoort ook bij dat je je eigen gedoe, je onzekerheid en onrust, je kwetsbaarheid en je gezoek, niet wegstopt. Dat heb ik ook geprobeerd in mijn boekje 'Mooi niet alleen', waar ik het complexe van een leven als single heb beschreven. Mijn werk voor ZIN heeft mij daar zeker bij geholpen. Dat is de kracht van sociale media: het delen van verhalen, en jezelf herkennen in anderen."

Komende zaterdag

Jolande IJkema, lid van de denktank die Rebecca de afgelopen jaren ondersteunde bij het ontwikkelen van plannen en ideeën rond ZIN, vindt dat Rebecca aardig wat heeft neergezet en hoopt dat het afscheid komende zaterdag een levendige ontmoeting en een inspirerend samentreffen zal zijn. Rebecca zelf zal terugblikken op de afgelopen jaren. Egbert Oppenhuizen, directeur van de Stichting Binding en een persoonlijke vriend van Rebecca zal haar toespreken, en het zou best eens kunnen dat er ook van anderen nog een bijdrage komt... Daar wil en kan ze nu nog niet veel over zeggen.

Wie afscheid wil nemen van Rebecca is a.s. zaterdag hartelijk welkom tussen drie en vijf in het muziektheater van Ginkel in de Rijnstraat.

Meer berichten

Shopbox